> For the complete documentation index, see [llms.txt](https://docs.chiliz.com/llms.txt). Markdown versions of documentation pages are available by appending `.md` to page URLs; this page is available as [Markdown](https://docs.chiliz.com/tr/ogren/validator-hakkinda/validator-ve-delegator-tanimi.md).

# Validatör ve Delegatör Tanımı

Proof of Staked Authority (PoSA) konsensüs mekanizması, ağın bütünlüğünü ve performansını sağlamak için iki temel rolü hayata geçirir: Validator'lar ve Delegator'lar. Bu roller, blok oluşturma, işlem doğrulama ve ağ yönetimi için temel öneme sahiptir.

## Validator'lar

Validator'lar, Chiliz Chain'in omurgasıdır. Blok üretmekten, ağı güvence altına almaktan ve blok zincirinin bütünlüğünü korumaktan sorumlu node'lardır.

Validator'lar, Chiliz Chain'e şu şekilde katkıda bulunur:

* Blok Üretme: Validator'lar işlemleri paketler, blokları güvenli ve verimli biçimde oluşturur ve doğrular.
* Ağı Güvence Altına Alma: PoSA konsensüsüne katılarak validator'lar, ağın merkeziyetsiz kalmasını ve saldırılara karşı dirençli olmasını sağlar.
* Ödül Kazanma: Aktif Validator'lar, çabaları karşılığında işlem ücretleri ve staking ödülleri aracılığıyla finanse edilen CHZ ödülleri alır.

İki tür validator mevcuttur:

* Ana Validator'lar: Belirli sayıda blok üreten validator, işlemleri doğrulamaktan ve zincire yeni bloklar eklemekten sorumludur.
* Aday Validator'lar: Bekleme modunda kalan validator'lar — blok üretmezler. Bir Ana Validator kullanılamaz hale gelirse veya cezalandırılırsa bu validator'lar devreye girebilir.

Her epoch'ta (28.800 blok) gerçekleştirilen periyodik bir seçim süreci, en yüksek stake'e sahip validator'ların (Ana Validator olarak anılır) blok üretmek için hazır olmasını sağlar. Bir Ana Validator müsait değilse (çevrimdışı veya "hapiste"), Aday Validator'lar (aktif setinin dışındakiler) blok üretim sürecine katılmak için bir sonraki seçim döngüsünü beklemek zorundadır — Ana Validator zaten yeniden katılmış olmadıkça.

## Delegator'lar

Delegator'lar, CHZ'lerini validator'ları desteklemek için stake ederek Chiliz Chain yönetiminde hayati bir rol oynarlar. Token'larını devrederek ağ güvenliğine ve yönetimine dolaylı olarak katılır ve ödül kazanırlar.

Delegator'lar, Chiliz Chain'e şu şekilde katkıda bulunur:

* Staking: Delegator'lar, CHZ'lerini bir validator'ın staking havuzuna tahsis ederek validator'ın blok üretimi için seçilme şansını artırır.
* Zincir yönetimine katılım: CHZ stake ederek delegator'lar, Chiliz Chain'deki karar alma süreçlerine ağırlık katar.
* Ödül Kazanma: Destekleri karşılığında delegator'lar, validator tarafından üretilen ödüllerin bir payını kazanır.


---

# Agent Instructions
This documentation is published with GitBook. GitBook is the documentation platform designed so that both humans and AI agents can read, navigate, and reason over technical content effectively. Learn more at gitbook.com.

## Querying This Documentation
If you need additional information that is not directly available in this page, you can query the documentation dynamically by asking a question.

Perform an HTTP GET request on the current page URL with the `ask` query parameter, and the optional `goal` query parameter:

```
GET https://docs.chiliz.com/tr/ogren/validator-hakkinda/validator-ve-delegator-tanimi.md?ask=<question>&goal=<endgoal>
```

`ask` is the immediate question: it should be specific, self-contained, and written in natural language.
`goal` is optional and describes the broader end goal you are ultimately trying to accomplish on behalf of the user. GitBook uses it to tailor the answer towards what is most useful for that goal.

The response will contain a direct answer to the question and relevant excerpts and sources from the documentation.

Use this mechanism when the answer is not explicitly present in the current page, you need clarification or additional context, or you want to retrieve related documentation sections.